1.3 Ontwikkelingen op 't Schrijverke: 21th century skills

‘Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst’, is een gezegde dat sinds mensenheugenis bestaat.  En het moet gezegd, die toekomst was generaties lang voorspelbaar en uitgestippeld. Door de opkomende technologie  en een veranderend  maatschappijbeeld is men daar de laatste tijd  flink wat anders tegenaan gaan kijken. Onze kinderen leren in de 21ste eeuw. Een tijd waarin door de maatschappij andere vaardigheden als belangrijk worden gezien. De beschikbaarheid van moderne communicatiemiddelen, het leven in een multiculturele samenleving en de opkomst van begrippen als burgerschap en duurzaamheid hebben veel invloed op onze samenleving. Dat mensen vanuit allerlei culturen daardoor  op elk moment en waar ook ter wereld in contact kunnen komen met anderen, informatie kunnen delen en kunnen samenwerken, heeft een gigantische impact op het leren van nu en het functioneren later.
Wie vandaag voorop loopt, kan morgen wellicht al aan een inhaalslag beginnen. Zo geldt dat ook voor het onderwijs. Kinderen vaardig maken om zich in de toekomst staande te houden, vraagt nogal wat, bij een steeds veranderende horizon.
Op ‘t Schrijverke zijn ze zich daar terdege van bewust en hebben ze daarom de 21st century skills tot speerpunt verheven. Dat is een term die je steeds vaker tegenkomt en betrekking heeft op een samenhangend aantal vaardigheden waarlangs het onderwijs voor de toekomst gestalte moet krijgen: Samenwerken; sociaal culturele vaardigheden; communiceren; probleemoplossend vermogen; ict-geletterdheid; kritisch denken en creativiteit.  
Op de basisschool in De Groote Akkers stelde men zich de vraag op welke manier die vaardigheden (in relatie met kennis) moeten worden aangeleerd om zich in de hierboven genoemde veranderende samenleving staande te kunnen houden. Een vraag waarvan het antwoord in de toekomst ligt en die men dus stapsgewijs aan zal moeten pakken. Daarvoor werd op deze school eerst een aantal stippen gezet. Stippen die tijdens opeenvolgende studiedagen door het voltallige team ingevuld worden. Stip voor stip of wellicht beter stap voor stap zal men in een teamgerichte nascholing de genoemde vaardigheden gaan toepassen  in de praktijk.
Want de theorie kan nog zo mooi zijn, uiteindelijk gaat het om de leerlingen zelf! Voor de vakgebieden (gebruiken we deze term straks eigenlijk nog?!) cultuureducatie en wereldoriëntatie werden de eerste stippen gezet. Vol enthousiasme is het team, met de leidraad van de 21st century skills in de hand, daar ingedoken. Workshops worden gevolgd, nieuwe kennis wordt opgedaan en lessen worden omgevormd en ‘21ste century-proof’ gemaakt.  Steeds opnieuw worden praktijkervaringen uitgewisseld, geëvalueerd en waar nodig aangepast. Uitgangspunten daarbij zijn de aanwezige lesmethoden en ook de leervragen van de groep en individuele leerlingen. Door deze betrokkenheid worden ook de leerlingen op hun beurt enthousiast gemaakt. Zo is men in de groepen 7 reeds van start gegaan met het project “wereld” waarbij de leerlingen vanuit verschillende invalshoeken een stuk van de wereld in kaart gaan brengen en hierover in de meest uiteenlopende vormen een eindpresentatie gaan verzorgen. Soortgelijke projecten (thema’s als beroemdheden, Tweede Wereldoorlog, grenzen verleggen en  kleding  gaan binnenkort ook in de andere groepen van start) Ook de leerlingen zelf zullen straks door hun ervaringen en kritische manier van denken steentjes bij gaan dragen aan het vormen, bijsturen en polijsten van de ingeslagen weg. En uiteraard blijven ook ouders op de hoogte van de ontwikkelingen. Onderwijs maak je immers samen!  
 
Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst. Jeugd hebben we genoeg! Met de juiste bagage ligt  voor hen ongetwijfeld ook in de 21ste eeuw nog  steeds een schitterende  toekomst in het verschiet.

Hieronder volgt een aantal specifieke ontwikkelingen die op dit moment alle aandacht krijgen op 't Schrijverke. 
 

1.3.1 Werken met competenties

Een werkgroep heeft in kaart gebracht welke competenties het personeel van ’t Schrijverke moet hebben.
Hier in de schoolgids en langs andere kanalen dragen we uit wat we onderwijzen. We hebben daarvoor veel kennis en vaardigheden nodig. Welke zijn dat precies en voldoen we daaraan? Welke vaardigheden beheersen we al en waar moeten we nog aan werken? Elk teamlid stelt een persoonlijk ontwikkelingsplan op en gaat hiermee aan de slag, zodat een doorgaande ontwikkeling kan worden gewaarborgd. De afgelopen jaren is er teambreed en individueel enorm veel bijgeschoold. Het Schrijverke kent veel leerkrachten die als gecertificeerd specialist een bijdrage leveren aan het onderwijsproces.
 

1.3.2 Cultuureducatie met kwaliteit

Wij vinden het belangrijk om onze leerlingen in contact te brengen met allerlei uitingen van kunst en cultuur. Daardoor werd afgelopen schooljaar dit onderdeel tot speerpunt verheven. Cultuureducatie met Kwaliteit is de overkoepelende term voor een stukje nascholing waaraan teambreed wordt deelgenomen. Via voorlichting, workshops en praktijkgerichte opdrachten wordt de opgedane kennis overgebracht op de leerlingen. Ons streven is dat alle leerlingen van ’t Schrijverke als ze de basisschool verlaten kennis hebben genomen van: In het schooljaar 2017-2018 zal via scholing teambreed een kwaliteitsimpuls worden gegeven aan de vakgebieden Beeldend en
muziek
  

Cultureel Erfgoed schoolbreed

Een speciale werkgroep cultuur zorgt voor de invulling hiervan. Afgelopen jaren hebben we het Cultureel Erfgoed een plaats gegeven binnen de school. In alle groepen werd kennisgemaakt met een onderdeel van het materieel en immaterieel erfgoed. Met bezoeken, aan onder meer de grafheuvels, monumenten, kunstobjecten, De Schutsboom en de brandweer, maak je zaken zichtbaar. Ook adopteerden we als school het monument voor de Joodse familie Dasché die in de oorlog vanuit Goirle werd weggevoerd. De maand april is uitgeroepen tot de maand van het Culturele Erfgoed. Een blijvend plekje op het jaarrooster om te waarborgen dat kinderen zo voldoende kennis kunnen nemen van de eigen omgeving. 

Hieronder twee filmpjes van de herdenking van het Dasché-monument. 
 

Kunstbalie

Cultuuronderwijs omvat natuurlijk meer dan erfgoed alleen. Het is een breed begrip. Al jaar en dag maken we schoolbreed gebruik van het kunstmenu van de Kunstbalie  Het programma is samengesteld uit de disciplines: dans, drama, muziek, beeldende kunst, foto/film/video en literatuur. De structuur is gebaseerd op vier jaar. Elke leerling komt gedurende acht jaar twee keer in contact met elke discipline. Alle, door professionele ‘makers’ aangeboden kunstproducten zijn zorgvuldig geselecteerd door gespecialiseerde scouts.
 

Muziek dans drama

Jonge kinderen houden van bewegen. Hier spelen we graag op in. Daarom is een blijvend plekje op het jaarrooster ingeruimd voor dansexpressie aan de leerlingen van de groepen 1-2 t/m 4. Via de taal van het dansen leveren vakdocenten ook dit jaar een bijdrage aan het ontdekken en ‘beleven’ van de wereld. Ook de leerlingen uit de groepen 5-6en 7 krijgen door vakdocenten vanuit Factorium een aantal dans-  en dramalessen aangeboden. Tenslotte maken de leerlingen uit de groepen 8 in een serie van maar liefst 10 dramalessen kennis met allerlei improvisatietechnieken en spelvormen. Ook deze lessen worden verzorgd door vakdocenten.


Cultuureducatie op weg naar.....

De opgedane kennis vanuit de teamgerichte nascholing gaat natuurlijk op allerlei manieren richting onze leerlingen. Momenteel zitten we in de experimenteerfase waarin  we uitproberen wat we uiteindelijk als  zinvolle en verrijkende onderdelen aan ons leerstofaanbod willen toevoegen. 'Cultuureducatie met Kwaliteit' is daarbij dus de leidraad. Dat betekent dat we in veel lessen en projecten bovenstaande zaken terug zien komen. Een kunstenaar in de klas; een boekenschrijfster op school; kleuters in museum De Pont, het kan zomaar allemaal op 't Schrijverke. Zoeken, vormen, verbeelden is hier essentieel!


1.3.3 Zien!

Afgelopen schooljaar zijn we in de groepen 3 t/m 8 gestart met de introductie van het programma ZIEN!. Na uitgebreid te zijn geïnformeerd tijdens één van de studiedagen, zijn we er ook al direct concreet mee aan de slag gegaan.
Met dit programma  brengen leerkrachten het sociaal-emotioneel functioneren van hun leerlingen systematisch in kaart. ZIEN! geeft inzicht in de eventuele ondersteuningsvragen op het gebied van het sociaal-emotioneel functioneren en helpt de leerkracht om het gedrag van het kind beter te begrijpen. Vanaf vorig schooljaar hebben we ook de leerlingen van de groepen 6 t/m 8 zelf een leerlingenlijst welbevinden in laten vullen.  Indien nodig kunnen leerkracht en leerling met al deze gegevens aan de slag  gaan met de concrete handelingssuggesties die het systeem biedt. Hierbij kan de leerkracht ook de sterke kanten van een kind benutten, want ook hierin geeft ZIEN! inzicht. Zo wordt de sociaal-emotionele ontwikkeling bevorderd. We gaan volgend schooljaar verder met het ons eigen maken van dit programma.

1.3.4 KIJK!

KIJK is een digitaal observatie- en registratie-instrument waarmee we op 't Schrijverke de ontwikkeling van onze kleuters volgen. Via KIJK kunnen leerkrachten een nog beter inzicht krijgen in de totale ontwikkeling van het jonge kind. Want nauwkeurig en systematisch observeren hoe een kind zich gedraagt is één, het vastleggen, ordenen en interpreteren van de gegevens is misschien nog wel belangrijker. Wij denken met de invoering van KIJK een goede stap in de juiste richting te hebben gezet. KIJK gaat uit van de basisbehoeften, de betrokkenheid en het welbevinden bij kleuters. Er wordt vanuit 17 ontwikkelingslijnen geobserveerd en later geregistreerd. Na verschillende registratiemomenten wordt de totale ontwikkeling a.d.h.v. KIJK met ouders besproken.  Dat gebeurt op de leeftijden  4,5 - 5 - 5,5  en 6 jaar ( zie ook 2.2.2).
Zie voor meer informatie: http://www.kijkregistratie.nl/

1.3.5 Brede School

’t Schrijverke maakt deel uit van de Stichting Brede Scholen Goirle. De stichting is een samenwerkingsverband tussen partijen die zich bezighouden met opgroeiende kinderen. ’t Schrijverke is een samenwerkingsverband aangegaan met De Avonturiers, een organisatie voor kinderopvang in Goirle. Het is de bedoeling om een zoveel mogelijk doorlopende en op elkaar aansluitende opvang te bieden. In hoofdstuk 6.9 wordt hier nader op ingegaan.

 

Peuterplein

Afgelopen schooljaar werd bij ons het peuterplein geopend. Een samenwerkingsverband met stichting De Avonturiers waarbij peuters tussen 2 en 4 jaar vijf ochtenden per week terecht kunnen op 't Schrijverke. Zo krijgen ze gelegenheid vertrouwd te raken met de school. Dit wordt nog versterkt door projecten en activiteiten die met enige regelmaat i.s.m. de kleuters  worden uitgevoerd.
Het Peuterplein heeft de beschikking over eigen ruimtes.

Buitenklas

De peuters zijn ook regelmatig te vinden in de buitenklas (tuin) die onlangs werd aangelegd. Een mooi "lokaal in de open lucht" waar ook door andere groepen gespeeld, gewerkt en geleerd kan worden. De buitentuin biedt met werkplekken, speelse elementen en stukjes natuurlijke omgeving, uitdaging genoeg. We vinden het fijn dat we naast de schooltuin aan de ene zijde van de school nu ook een educatieve tuin aan de andere zijde mochten openen.
 

1.3.6 ParnasSys

Sinds enkele jaren wordt er op onze school gewerkt met het webbased leerlingvolgsysteem en leerlingadministratiesysteem Parnassys. Via ons ouderportaal kunnen ook ouders inloggen en hierdoor inzage krijgen in de gegevens en de ontwikkeling van hun kind. Hier staan resultaten van de toetsen en de Cito- gegevens. Ook de notities van observaties of oudergesprekken zijn met één druk op de knop zichtbaar. Voor een groot deel geldt dit ook voor de groepen 1-2. Het nieuwe registratiesysteem KIJK ( zie 1.3.12) is echter moeilijker in ParnasSys te implementeren. De leerkrachten maken maandelijks een notitie over hun observaties in ParnasSys om ouders op de hoogte te houden over de ontwikkeling. Verdere observaties en registraties worden verwerkt in KIJK! het observatie en registratie- instrument waar we inmiddels een paar jaar mee werken op ’t Schrijverke. Om ervoor te zorgen dat ouders op de hoogte zijn van de ontwikkelingen van hun kind bespreken we twee keer per jaar (tijdens de 10-minutengesprekken) de KIJK-registratie. Als ontwikkelingsverslag ontvangen ouders ook een papieren versie van KIJK!. Graag zien we dat dit in de toekomst gedigitaliseerd wordt, maar tot op heden is het nog niet mogelijk geweest. Toch willen we U erop attenderen dat er bij belangrijke zaken m.b.t. uw kind  altijd persoonlijk contact met u zal worden opgenomen.

1.3.7 Dyslexieprotocol

Dyslexie is behalve een ingewikkeld taalprobleem ook een mediamiek onderwerp. Er wordt veel over geschreven en als je niet oppast verdwaal je in de hoeveelheid literatuur. Te pas en te onpas wordt een kind dat een lees- of taalachterstand heeft, het predicaat dyslectisch opgeplakt. Om kinderen met echte dyslexie sneller op te kunnen sporen, wordt in de groepen 3 en 4 gewerkt met een dyslexieprotocol. Naast een vroegtijdige signalering wordt in een protocol vastgelegd welke stappen we kunnen nemen om uitval bij lezen/spelling tegen te gaan. Zo hebben we o.a. vastgelegd dat er middels verschillende toetsen in de groepen 3 en 4 een herfstsignalering plaatsvindt.
 

1.3.8 Beginnende Geletterheid/Gecijferdheid

In de kleutertijd leren kinderen meestal dat er een verband bestaat tussen gesproken en geschreven taal. Niet bij alle leerlingen verloopt dit proces moeiteloos. Het is daarom belangrijk dat jonge kinderen ervaringen opdoen met boeken en verhalen, dat de woordenschat uitgebreid wordt, kritische leren luisteren, dat ze klanken kunnen onderscheiden en kennismaken met geschreven taal. De rol van de leerkracht is met name gericht op het aanbieden van uitdagende activiteiten om zo tegemoet te komen aan de behoeften van individuele kinderen. In het document 'Ons taalonderwijs' zijn alle afspraken hieromtrent vastgelegd.In de groepen 1-2 wordt er gewerkt met taalroutines die zijn verweven in ons dagelijks onderwijsaanbod. De vastgestelde kerndoelen op het gebied van taalonderwijs komen terug in de thema’s die worden aangeboden. Naast de mondelinge taalvaardigheid wordt binnen de beginnende geletterdheid de auditieve ontwikkeling gestimuleerd ter voorbereiding op het beginnend leesproces. Middels een klankkast of een klankboom maken kinderen spelenderwijs kennis en worden ze zich bewust van de wereld van klanken en letters. Ter aanvulling op het stimuleren van het fonemisch bewustzijn werken we met de methode Wat zeg je?

Hoe kunnen we in de kleutergroepen leerlingen stimuleren en uitdagen om hen voor te bereiden op het gebied van rekenen? Bij ons is dit o.a. terug te zien in de verschillende rekenroutines die we aanbieden. Aan de hand van  concrete thema’s of een “karakter” komen de verschillende leerlijnen met de daarbij te behalen doelen terug in deze routines. De routines worden gedurende de kleuterperiode aangeboden. Ter aanvulling en verdere verdieping op ons rekenonderwijs, hebben we gekozen voor de rekenmethode Wereld in Getallen. Dit is een uitgangspunt geweest om de doorgaande lijn naar groep 3 te waarborgen.

1.3.9 Schoolgebouw

We beschikken over een functioneel en goed onderhouden schoolgebouw, inclusief een moderne multifunctionele ruimte van 185 vierkante meter. Hierin vinden verschillende activiteiten plaats, zoals mogelijkheden voor klassikaal computergebruik op het balkon. Omdat we een paar jaar geleden een beetje krap in ons jasje kwamen te zitten, is in 2010 opnieuw uitgebreid. Deze uitbreiding met 4 lokalen en enkele werkplekken is gerealiseerd in het hart van de school. Nadat het noodlokaal op de speelplaats verdween is de renovatie van die speelplaats ter hand genomen. Op 11-11-2011 is de speelplaats op ludieke wijze in gebruik genomen. Zie onderstaand filmpje. Daarna  hebben we stap voor stap de school onder handen genomen. De metamorfose bracht o.a. nieuw             ( kleuter-) sanitair, kleurige werkhoeken en speelse elementen de school in. 


1.3.10 Brabants Verkeersveiligheidslabel

Het is een hele mond vol. Daarom in de praktijk van alledag kortweg BVL genoemd. Sinds een paar jaar prijkt dit label ook op ’t Schrijverke, want we zijn erin geslaagd om ons verkeersonderwijs meer op de praktijk af te stemmen. Daar stonden we niet alleen voor. Samen met een verkeerswerkgroep, bestaande uit vertegenwoordigers van gemeente, politie, VVN, ouders en leerkrachten, kregen we dit voor elkaar.
 

1.3.11 Burgerschap

Scholen zijn verplicht invulling te geven aan verschillende kerndoelen. Een van die kerndoelen is gericht op actief burgerschap en sociale integratie. Over hoe scholen dat bevorderen, ligt niets vast. Op onze school wordt burgerschap ingevuld d.m.v. verschillende projecten.

Een van de projecten waarmee wij op onze school aan dit kerndoel werken is het zogenaamde ZoWee project. Zorg en Welzijn rondom pleegkinderen. Vragen als: Wat betekent het om een pleegkind te zijn? Wat houdt het in als een familie pleegkinderen opneemt in het gezin? Samen met Kompaan en OBS Den Bongerd hebben we hiervoor een project ontwikkeld voor de groepen 8. Daarvoor bezoeken zij o.a. de voorstelling ‘Alles is misschien’ bij Kompaan. 

Op 't Schrijverke wordt elke twee jaar een Goede Doel Actie gehouden. Om kinderen met zoveel mogelijk organisaties in aanraking te laten komen en het maatschappelijk bewustzijn daarbij te vergroten, wordt er elke keer een ander doel gekozen. Daaraan gekoppeld krijgen kinderen uitgebreide voorlichting over het project. Zo werden er o.a. Goede Doel Acties gehouden voor de Emmanuelschool in Ghana; Stichting Hulphond; Verpleeghuis Goirle , Stichting Kinderhulp Brazilië en Stichting Kompaan en de Bocht.

Elk jaar staan we stil bij de dag van de rechten van het kind. Leerlingen uit de midden- en bovenbouw verzamelen zich bij de vlag voor de school. Daar worden toespraakjes gehouden door leerkrachten directie en kinderen. Ook in de klassen wordt aandacht besteed aan dit thema.

De groepen 7 brengen elk jaar bloemen bij het oorlogsmonument voor de familie Dasché. Ook lezen ze gedichten voor en wordt de schoolbel geluid. Deze Joodse familie die tijdens de Tweede Wereldoorlog werd weggevoerd en niet meer is teruggekeerd, woonde destijds in Goirle. Het monument bij hun woning is geadopteerd door 't Schrijverke. Voorafgaande aan de bloemlegging  wordt er gewerkt aan het Daschéproject.

De groepen 8 brengen in dit kader elk jaar een bezoek aan Kamp Vught, waar ook zij stilstaan bij de gruwelijkheden van de Tweede Wereldoorlog.

De groepen 7 nemen jaarlijks deel aan het zgn. TOG-project. Zij krijgen bezoek van mensen met een beperking (visueel, auditief of motorisch) die voorlichting komen geven over het leven met een handicap. Als afsluiting wordt er in de gymzaal een wedstrijd rolstoelbasketbal georganiseerd, waarbij de kinderen zelf ervaren hoe het is te moeten leven met een beperking. 

In het kader van internationalisering ( ook een onderdeel van burgerschap) is contact gelegd met een school uit Merelbeke (België). Er vonden al eerder uitwisselingen plaats tussen personeelleden  en directie en kinderen.

Bijzonder is de samenwerking met Thebe Elisabeth. De ontelbare mozaïeksteentjes die door leerlingen van de obs 't Schrijverke en bewoners van het Zorgcentrum met veel enthousiasme op 'hun' Bènkske zijn geplaatst, hebben allemaal het goede plekje gevonden. Samen vormen zij een prachtig ontwerp op de zogenaamde 'Social Sofa' als uitloper van de Goede Doelactie (naast de rolstoelfiets). 
Hieronder een impressie van 't bènkske in wording. 

 

1.3.12 Handelingsgericht werken

Om zo dicht mogelijk aan de te sluiten bij de onderwijsbehoeften van kinderen volgde het team van ’t Schrijverke een scholingstraject van 2 jaar (2011-2013). Hoe houd je rekening met individuele verschillen tussen kinderen? Het ene kind heeft immers meer tijd nodig om zich de leerstof eigen te maken dan het andere.
Handelingsgericht werken (HGW) is ook sterk gericht op samenwerking met de omgeving van het kind. Anders gezegd: hoe kunnen we, uitgaande van de onderwijsbehoefte van een kind, in samenwerking met de ouders de leerstof zodanig aanbieden, dat het kind het beste leert.

Handelingsgericht werken kent de volgende uitgangspunten:

Hieronder 3 filmpjes van de website van leraar24

 


 

 

1.3.13 Werkgroep bewegen met de Beweegman

We vinden het erg belangrijk dat onze leerlingen veel in beweging komen. Naast de reguliere bewegingslessen zijn we 'hofleverancier' bij de meeste sporttoernooien die voor de Goirlese jeugd worden geoganiseerd. Middels  promotie proberen we deelname dan ook te stimuleren. Daarnaast kennen we sinds enkele jaren op onze school een werkgroep beweging, die verschillende sportactiviteiten organiseert. Eyecatcher van deze groep is de Beweegman die te pas en te onpas via filmpjes en in levende lijve opduikt om het bewegen een extra impuls te geven. De Beweegman is dan ook in korte tijd een begrip geworden op onze school. Ook de nieuwe speelplaats is zo ontworpen dat kinderen volop gelegenheid krijgen om in actie te komen.